{"id":2893,"date":"2025-12-03T11:15:31","date_gmt":"2025-12-03T10:15:31","guid":{"rendered":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/?p=2893"},"modified":"2025-12-03T11:15:33","modified_gmt":"2025-12-03T10:15:33","slug":"przelomowy-wyrok-tk-przedsiebiorstwa-przesylowe-zaplaca-za-nieruchomosci-zajete-pod-urzadzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/przelomowy-wyrok-tk-przedsiebiorstwa-przesylowe-zaplaca-za-nieruchomosci-zajete-pod-urzadzenia\/","title":{"rendered":"Prze\u0142omowy wyrok TK: przedsi\u0119biorstwa przesy\u0142owe zap\u0142ac\u0105 za nieruchomo\u015bci zaj\u0119te pod urz\u0105dzenia"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-16018d1d wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/slup-na-nieruchomosci-jakie-roszczenia-ci-przysluguja\/\">Jakie roszczenia przys\u0142uguj\u0105 w\u0142a\u015bcicielom?<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Trybuna\u0142 Konstytucyjny 2 grudnia 2025 r. w sprawie P 10\/16 orzek\u0142 o niezgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 przepis\u00f3w kodeksu cywilnego rozumianych w ten spos\u00f3b, \u017ce umo\u017cliwiaj\u0105 nabycie przez przedsi\u0119biorc\u0119 przesy\u0142owego lub Skarb Pa\u0144stwa, przed 2008 r. w drodze zasiedzenia s\u0142u\u017cebno\u015bci gruntowej odpowiadaj\u0105cej tre\u015bci\u0105 s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u. Konsekwencj\u0105 jest otwarcie drogi do nabycia przez w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci \u015bwiadcze\u0144 z tytu\u0142u<\/strong> <strong>posadowienia na ich gruntach urz\u0105dze\u0144 takich jak s\u0142upy energetyczne, gazoci\u0105gi itp.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"cnvs-block-toc cnvs-block-toc-1764756879322\" >\n\t<\/div>\n\n\n\n<h2 id=\"dlaczego-skierowano-pytanie-do-trybunalu\" class=\"wp-block-heading\">Dlaczego skierowano pytanie do Trybuna\u0142u?<\/h2>\n\n\n\n<p>Dotychczasowa praktyka prawna powodowa\u0142a ograniczenie prawa w\u0142asno\u015bci bez rekompensaty. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 przesy\u0142owych za czas\u00f3w PRL by\u0142a budowana bez zgody w\u0142a\u015bciciela i bez odszkodowania. Mi\u0119dzy 1964 r., kiedy powstawa\u0142 Kodeks cywilny, a 2008 rokiem kiedy uregulowano s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 przesy\u0142u, to\u017csama instytucja nie wyst\u0119powa\u0142a w obrocie prawnym. Dopiero od 2008 r. Ustawodawca przewidzia\u0142, \u017ce uci\u0105\u017cliwo\u015bci powinny by\u0107 rekompensowane wynagrodzeniem z tytu\u0142u ustanowienia s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u. Dlatego pojawi\u0142a si\u0119 potrzeba rozstrzygni\u0119cia, czy przedsi\u0119biorcy przesy\u0142owi w og\u00f3le mogli przed 2008 rokiem naby\u0107 w drodze zasiedzenia prawo, kt\u00f3re odpowiada\u0142o tre\u015bci s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u i czy termin zasiedzenia przed t\u0105 dat\u0105 bieg\u0142, skoro taka instytucja w tamtym stanie prawnym w og\u00f3le nie istnia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"orzecznictwo-sadu-najwyzszego\" class=\"wp-block-heading\">Orzecznictwo S\u0105du Najwy\u017cszego<\/h2>\n\n\n\n<p>Dotychczasowa linia orzecznicza w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142a ze sob\u0105 sp\u00f3jna, cho\u0107 prezentowane by\u0142y zdania odmienne. S\u0105d Najwy\u017cszy w wi\u0119kszo\u015bci orzecze\u0144 sta\u0142 na stanowisku, i\u017c przed ustawowym uregulowaniem s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u dopuszczalne by\u0142o nabycie w drodze zasiedzenia s\u0142u\u017cebno\u015bci odpowiadaj\u0105cej tre\u015bci s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u na rzecz przedsi\u0119biorstwa przesy\u0142owego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><\/ul>\n\n\n\n<p>Konstrukcja s\u0142u\u017cebno\u015bci gruntowej o tre\u015bci odpowiadaj\u0105cej s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u pojawi\u0142a si\u0119 po raz pierwszy w uchwale S\u0105du Najwy\u017cszego z 17 stycznia 2003 r., III CZP 79\/02. Kilka lat p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a ona rozwini\u0119ta w uchwale S\u0105du Najwy\u017cszego z 7 pa\u017adziernika 2008 r., III CZP 89\/08.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug S\u0105du Najwy\u017cszego nale\u017ca\u0142o stworzy\u0107 konstrukcj\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 na nabycie prawa korzystania z nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej w zakresie zwi\u0105zanym z dzia\u0142aniem tego przedsi\u0119biorstwa (art. 285 k.c.) \u2013 prawa odpowiadaj\u0105cego funkcji i tre\u015bci na tamten moment nowo kreowanej s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W p\u00f3\u017aniejszej uchwale S\u0105d Najwy\u017cszy (w uchwale z 22 maja 2013 r., III CZP 18\/13) wskaza\u0142, \u017ce okres wyst\u0119powania na nieruchomo\u015bci stanu faktycznego odpowiadaj\u0105cego tre\u015bci s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u przed wej\u015bciem w \u017cycie przepis\u00f3w j\u0105 ustanawiaj\u0105cych podlega doliczeniu do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej s\u0142u\u017cebno\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ale pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce stanowiska odmienne&nbsp;-g\u0142\u00f3wnie w nowszych orzeczeniach S\u0105du Najwy\u017cszego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W postanowieniu z 24 lutego 2023 r., III CZP 108\/22 , po\u017aniej potwierdzonym jeszcze orzeczeniem z 2024 r. II CSKP 1920, przyj\u0119to, \u017ce przed nowelizacj\u0105 Kodeksu cywilnego wprowadzaj\u0105c\u0105 s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 przesy\u0142u nie m\u00f3g\u0142 biec termin zasiedzenia prawa odpowiadaj\u0105cego tre\u015bciowo tej s\u0142u\u017cebno\u015bci, a wi\u0119c przyj\u0119cie istnienia w stanie prawnym obowi\u0105zuj\u0105cym od 1 stycznia 1965 r. do 2 sierpnia 2008 r. s\u0142u\u017cebno\u015bci \u201eo tre\u015bci odpowiadaj\u0105cej s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u\u201d i doliczenie czasu posiadania takiej s\u0142u\u017cebno\u015bci do czasu niezb\u0119dnego do zasiedzenia s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u narusza zakaz dzia\u0142ania prawa wstecz, wyra\u017cony m.in. w art. 3 k.c.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142 bowiem, \u017ce dominuj\u0105ca linia orzecznicza pozostaje w sprzeczno\u015bci z podstawowymi zasadami prawa rzeczowego, a wnioski, kt\u00f3re z niej wynikaj\u0105, budz\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 oraz Konwencj\u0105 o Ochronie Praw Cz\u0142owieka i Podstawowych Wolno\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na kilka aspekt\u00f3w:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(1) zasad\u0119 numerus clausus praw rzeczowych, czyli takiego zamkni\u0119tego katalogu praw rzeczowych z kt\u00f3r\u0105 w sprzeczno\u015bci stoi przyj\u0119cie istnienia w systemie prawa s\u0142u\u017cebno\u015bci \u201eo tre\u015bci odpowiadaj\u0105cej s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(2) naruszenie zakazu dzia\u0142ania prawa wstecz (art. 3 k.c.), przy czym w\u0142a\u015bciciele zostali pozbawieni mo\u017cliwo\u015bci podj\u0119cia obrony prawa w\u0142asno\u015bci i przeciwstawienia si\u0119 nabyciu prawa przez zasiedzenie, co pozostaje w sprzeczno\u015bci z jedn\u0105 z podstawowych funkcji zasiedzenia jako instytucji prawnej, kt\u00f3r\u0105 jest sk\u0142onienie opiesza\u0142ego w\u0142a\u015bciciela do podj\u0119cia czynno\u015bci zmierzaj\u0105cych do odzyskania swojego w\u0142adztwa nad rzecz\u0105,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(3) sprzeczno\u015b\u0107 wyk\u0142adni dominuj\u0105cej w orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego z zasad\u0105demokratycznego pa\u0144stwa prawnego (art. 2 Konstytucji), regu\u0142ami ochrony w\u0142asno\u015bci i przes\u0142ankami dopuszczalno\u015bci wyw\u0142aszczenia(art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji) oraz regu\u0142ami ograniczania prawi wolno\u015bci (art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RP), jak r\u00f3wnie\u017c z art. 1 Protoko\u0142u dodatkowego nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Cz\u0142owieka i Podstawowych Wolno\u015bci;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(4) brak argument\u00f3w wynikaj\u0105cych z wyk\u0142adni j\u0119zykowej przepis\u00f3w na rzecz za\u0142o\u017cenia o mo\u017cliwo\u015bci zasiedzenia prawa rzeczowego nieznanego ustawie i doliczenia czasu zasiedzenia tego prawa do czasu zasiedzenia s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(5) istnienie instrument\u00f3w pozwalaj\u0105cych przedsi\u0119biorcy przesy\u0142owemu na uregulowanie stanu prawnego, poniewa\u017c mo\u017cliwe jest ustanowienie s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u na przysz\u0142o\u015b\u0107. Takie rozwi\u0105zanie wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 poniesienia przez niego koszt\u00f3w, to jednak na og\u00f3\u0142 taki przedsi\u0119biorca jest podmiotem prowadz\u0105cym dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w znacznym rozmiarze, a jego sytuacja ekonomiczna i przychody z prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci pozwalaj\u0105 na poniesienie tych koszt\u00f3w;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W uzasadnieniu zdania odr\u0119bnego z\u0142o\u017conego do powy\u017cszego postanowienia wskazano jednak m.in., \u017ce w sytuacji, w kt\u00f3rej od oko\u0142o 20 lat ogromna liczba spraw zosta\u0142a rozstrzygni\u0119ta w spos\u00f3b uwzgl\u0119dniaj\u0105cy okre\u015blone stanowisko judykatury, warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 ignorowana, jest dalsza stabilno\u015b\u0107 i przewidywalno\u015b\u0107 praktyki stosowania prawa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"konsekwencje-wyroku-trybunalu-jakich-roszczen-mozna-dochodzic\" class=\"wp-block-heading\">Konsekwencje wyroku Trybuna\u0142u &#8211; jakich roszcze\u0144 mo\u017cna dochodzi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zakwestionowanie przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny dotychczasowej dominuj\u0105cej wyk\u0142adni orzeczniczej i zwi\u0105zanej z tym praktyki ma znaczenie dla milion\u00f3w obywateli posiadaj\u0105cych nieruchomo\u015bci, na kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 urz\u0105dzenia przesy\u0142owe, takie jak przyk\u0142adowo s\u0142upy energetyczne, czy gazoci\u0105gi, kt\u00f3rym otwiera si\u0119 droga do wysuwania roszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Wybudowanie urz\u0105dzenia przesy\u0142owego na nieruchomo\u015bci wp\u0142ywa negatywnie na zakres dysponowania prawem w\u0142asno\u015bci \u2013 ogranicza mo\u017cliwo\u015bci inwestycyjne, wp\u0142ywa negatywnie na warto\u015b\u0107 gruntu i mo\u017ce przeszkadza\u0107 w u\u017cytkowaniu dzia\u0142ki. Z tytu\u0142u takich ogranicze\u0144 konieczno\u015b\u0107 wyp\u0142aty odszkodowania czy wynagrodzenia nie powinna budzi\u0107 wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p>Orzeczenie TK otwiera nam si\u0119 drog\u0119 do sk\u0142adania roszcze\u0144 o odszkodowanie z tytu\u0142u bezumownego korzystania z nieruchomo\u015bci i o ustanowienie s\u0142u\u017cebno\u015bci gruntowej za wynagrodzeniem.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><\/ul>\n\n\n\n<p>Pytanie czy konsekwencji nie ponios\u0105 tak\u017ce klienci przedsi\u0119biorstw przesy\u0142owych &#8211; ze wzgl\u0119du na fal\u0119 koniecznych do zap\u0142aty \u015bwiadcze\u0144 &#8211; mog\u0105 wzrosn\u0105\u0107 op\u0142aty taryfowe za dystrybucj\u0119 np. energii, czy gazu. Wyp\u0142ata odszkodowa\u0144 i wynagrodze\u0144 mo\u017ce zahamowa\u0107 planowane inwestycje przedsi\u0119biorc\u00f3w przesy\u0142owych. Ucierpi\u0105 najbardziej lokalne sp\u00f3\u0142ki &#8211; ciep\u0142ownicze, wodoci\u0105gowe, kanalizacyjne &#8211; ju\u017c teraz nie s\u0105 one w dobrej kondycji, a fala roszcze\u0144 pog\u0142\u0119bi kryzys.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"co-zrobic-gdy-sprawa-zostala-juz-rozstrzygnieta\" class=\"wp-block-heading\">Co zrobi\u0107, gdy sprawa zosta\u0142a ju\u017c rozstrzygni\u0119ta?<\/h2>\n\n\n\n<p>Wielu w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci pr\u00f3bowa\u0142o dochodzi\u0107 roszcze\u0144 od przedsi\u0119biorc\u00f3w przesy\u0142owych, kt\u00f3rzy jednak zas\u0142onili si\u0119 zasiedzeniem nieruchomo\u015bci. W przypadku spraw ju\u017c rozstrzygni\u0119tych pojawia si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia skargi o wznowienia post\u0119powania. Skarg\u0119 o wznowienie sk\u0142ada si\u0119 do s\u0105du, kt\u00f3ry wyda\u0142 zaskar\u017cone orzeczenie, przy czym po up\u0142ywie lat dziesi\u0119ciu od dnia uprawomocnienia si\u0119 wyroku nie mo\u017cna ju\u017c \u017c\u0105da\u0107 wznowienia z uwagi na tzw. prekluzj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><em>grudzie\u0144 2025 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-16018d1d wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/uradcy.pl\/kontakt\">Chc\u0119 zbada\u0107 czy przys\u0142uguje mi odszkodowanie<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"cnvs-block-author cnvs-block-author-1764755982378\" >\t\t<div class=\"widget-body\">\n\t\t\t<div class=\"pk-widget-author\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"pk-widget-author-container\">\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h5 id=\"olga-raczynska-bucko\" class=\"pk-author-title\">\n\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/author\/olga\/\" rel=\"author\">\n\t\t\t\t\t\t\tOlga Raczy\u0144ska-Bu\u0107ko\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/h5>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"pk-author-avatar\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/author\/olga\/\" rel=\"author\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/olga-head-image-80x80.webp\" width=\"80\" height=\"80\" alt=\"Olga Raczy\u0144ska-Bu\u0107ko\" class=\"avatar avatar-80 wp-user-avatar wp-user-avatar-80 alignnone photo\" \/>\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"pk-author-data\">\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Trybuna\u0142 Konstytucyjny 2 grudnia 2025 r. w sprawie P 10\/16 orzek\u0142 o niezgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 przepis\u00f3w kodeksu cywilnego&hellip;\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2895,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_appearance_grid":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[21,57,72],"class_list":{"0":"post-2893","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-prawo-nieruchomosci","8":"tag-nieruchomosci","9":"tag-odszkodowanie","10":"tag-sluzebnosc","11":"cs-entry","12":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2893"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2896,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2893\/revisions\/2896"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uradcy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}