Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej. Co w sytuacji, jeśli jednak organ zbyt długo będzie zwlekał z wydaniem decyzji?
Termin na wydanie pozwolenia na budowę
Zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy Prawo Budowlane w przypadku, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na budowę:
– w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji albo
– w zakresie realizacji inwestycji kolejowej lub inwestycji w zakresie biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz. U. poz. 1597), w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji,
– w zakresie realizacji inwestycji zlokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej, służących bezpieczeństwu i obronności państwa, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji
Organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa. Powyższa regulacja nie ma zastosowania do pozwolenia na budowę wydawanego dla przedsięwzięcia podlegającego ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Karę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 6. W przypadku nieuiszczenia kary, o której mowa w ust. 6, podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
„Zwłoka” organu
Przekroczenie terminu określone w treści art. 35 ust. 6 ustawy prawo budowlane określane jest jako” zwłoka” tym samym należy je odróżnić od pojęcia „opóźnienie”. W orzecznictwie wskazuje się, iż pojęcie zwłoki zakłada istnienie przyczyn związanych z zaniedbaniami organu, które wywołały zaniechanie przez organ rozpatrywania wniosku w terminie bez usprawiedliwienia. Zwłoka będzie zatem opóźnieniem, które powstało z winy organu bądź przyczyn od niego zależnych. Zgodnie natomiast z wyrokiem NSA II OSK 182/08 „Ogólne terminy załatwienia spraw administracyjnych określa Kodeks postępowania administracyjnego, zaś terminy wynikające z potrzeb materialnoprawnych regulacji – wynikają z innych ustaw zawierających odrębne uregulowania. Tak jest właśnie w przypadku ustawy Prawo budowlane, która ustala w art. 35 ust. 6, tylko dla spraw o wydanie pozwolenia na budowę, odmienny od postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego, termin dla załatwienia tego rodzaju spraw. Określenie “zwłoka” zatem odnosi się do nieusprawiedliwionego przekroczenia ustawowego terminu przewidzianego dla załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu, aby można było potraktować je jako “zwłokę”, musi przy tym być ocenione jako obciążające organ, który nie dochował ciążących na nim obowiązków, nie działał należycie, nie był wystarczająco szybki w swoich poczynaniach, a więc wynika z przyczyn leżących po stronie organu, który nadto nie postępował zgodnie z wymogami ustawowymi. Jeżeli zaś organ załatwiający sprawę wywiązuje się w sposób prawidłowy z ciążących na nim obowiązków, a więc niezwłocznie po wpłynięciu wniosku dokonuje jego oceny pod względem zachowania wymogów ustawowych, w pierwszym rzędzie w zakresie ewentualnych braków wniosku, a w razie ich stwierdzenia, postanowieniem zobowiązuje wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku zakreślając odpowiedni termin, w żadnym razie nie może być potraktowany jako dopuszczający się zwłoki w rozumieniu art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego. Nie można zapominać, że organ administracji działając z upoważnienia ustawowego i reprezentując Państwo wobec obywatela, ma nie tylko prawa wynikające z ustawy, ale równocześnie obowiązki należytego działania, do których należy m.in. zapewnienie, aby strona nie poniosła szkody w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego.”
Kara – w jakiej wysokości?
Postanowieniem wydanym przez organ wyższego stopnia wymierza karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Takie postępowanie zakończone wydaniem postanowienia o wysokości kary w związku z nieterminowym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jest odrębnym postępowaniem od postępowania w sprawie wydania pozwolenie na budowę wynikającym z zaniedbań po stronie organu.
Wysokość nałożonej kary możliwa jest do określenia dopiero po ustaleniu rozmiaru zwłoki, czyli po zakończeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Przyjmuje się, iż wskazany powyżej termin liczy się od dnia złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, jeśli wniosek jest kompletny. Co potwierdza liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, iż ww. termin należy liczyć od daty usunięcia braków formalnych.
Marzec, 2025 r.
