Zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności (w wysokości 40, 70 lub 100 euro) wchodzi do wartości przedmiotu sporu (WPS), jeśli jest dochodzona obok roszczenia głównego. Takie jednoznaczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 czerwca 2026 roku (sygn. akt III CZP 6/26). To kluczowa decyzja dla przedsiębiorców i jak również prawników zajmujących się windykacją.
Istota i wpływ rekompensaty na wartość przedmiotu sporu
Przez długi czas sądy miały problem z kwalifikacją ustawowych rekompensat. Chodzi o kwoty przyznawane na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
W sytuacji, gdy powód domagał się zapłaty faktury (jako roszczenia głównego) oraz wspomnianej rekompensaty, pojawiało się pytanie techniczno-procesowe czy rekompensatę należy doliczyć do wartości przedmiotu sporu (WPS)? Czy traktować ją jako koszty żądane obok roszczenia głównego (w myśl art. 20 k.p.c.), które nie wpływają na WPS?
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów w niedawno wydanej uchwale pochylił się nad tym zagadnieniem. Uchwała SN z dnia 10 czerwca 2026 r. (III CZP 6/26) wskazuje, iż:
Wartość zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (…) dochodzonej obok roszczenia głównego wynikającego z transakcji handlowej, podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu.
Tak określone stanowisko oznacza to, że kwota 40, 70 lub 100 euro (przeliczona na PLN) nie może być traktowana jedynie jako boczny koszt procesu. Jest to samodzielne roszczenie, które zwiększa łączną wartość dochodzonego żądania.
Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorców?
Decyzja Sądu Najwyższego niesie za sobą konkretne konsekwencje procesowe, m.in. w postaci wyższej opłata od pozwu, co w skrajnych przypadkach może przenieść sprawę do wyższego progu opłaty stosunkowej. Zmianie może ulec właściwość rzeczowa sądu, tym samym doliczenie rekompensaty może zadecydować o tym, czy sprawę rozpatrzy sąd rejonowy, czy okręgowy. Doliczenie kwoty rekompensaty może mieć wpływ na koszty zastępstwa procesowego, wyższy WPS to często wyższa stawka minimalna wynagrodzenia dla radcy prawnego lub adwokata.
Uchwała III CZP 6/26 to bardzo dobra wiadomość dla czystości procedury cywilnej. Likwiduje ona formalną loterię i pozwala przedsiębiorcom precyzyjnie szacować koszty związane z procesem windykacyjnym.
Czerwiec, 2026 r.
