Sylwester to czas zabawy, mocno w naszej kulturze utożsamiany z fajerwerkami. Jednakże w ostatnich latach coraz częściej pojawiają się pytania o wpływ na środowisko oraz zwierzęta. Sprawdźmy co mówi o fajerwerkach prawo i organy ochrony środowiska.
Badania GIOŚ
Fajerwerki i wystrzały pirotechniczne powodują nadmierny hałas, który negatywnie oddziałuje na zwierzęta – zarówno te dzikie i te domowe. Mają one też wpływ na pogorszenie jakości powietrza. Na podstawie danych monitoringu jakości powietrza Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, stwierdzono znaczący wpływ fajerwerków na zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym PM10 i PM2,5 w ubiegłą noc sylwestrową 2023/2024.
Zasady sprzedaży fajerwerków
Zgodnie z przepisami, fajerwerki można sprzedawać wyłącznie osobom pełnoletnim. Sprzedaż niepełnoletnim fajerwerków lub petard jest przestępstwem i każdy, kto dopuszcza się takiego czynu, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Przed zakupem warto sprawdzić, czy produkt posiada oznakowanie CE, które jest gwarancją spełnienia rygorystycznych europejskich norm bezpieczeństwa. Oznakowanie powinno być dobrze widoczne na opakowaniu i świadczy o tym, że dany wyrób jest bezpieczny dla konsumenta. Przy zakupie fajerwerków dorosłe osoby powinny również zapoznać się z instrukcją obsługi danego produktu, która znajduje się na opakowaniu.
Co grozi za użycie fajerwerków?
Prawo zakazuje używania wyrobów pirotechnicznych w miejscach publicznych, za wyjątkiem 31 grudnia oraz 1 stycznia. Tym samym, używanie wyrobów pirotechnicznych w miejscach prywatnych jest dozwolone zasadniczo przez cały rok, nie może jednak zakłócać porządku. W szczególnie uzasadnionych wypadkach, w okresie objętym zakazem ich stosowania, zgodę na używanie materiałów pirotechnicznych w miejscach publicznych wydaje właściwy wójt, burmistrz, prezydent miasta.
Nieprzestrzeganie zasad dotyczących odpalania fajerwerków może zostać zakwalifikowane jako wykroczenie przeciwko porządkowi publicznemu, co może skutkować odpowiedzialnością karna, o czym mówi art. 51 Kodeksu Wykroczeń: “Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.”
Obywatelski projekt ustawy o ochronie zwierząt
Coraz częściej w Polsce pojawiają się głosy na rzecz wprowadzenia zakazu używania fajerwerków, szczególnie w kontekście ochrony zwierząt W odpowiedzi na społeczne zapotrzebowanie, aktualnie procedowany jest obywatelski projekt ustawy o ochronie zwierząt.
Jednym z kluczowych założeń jest wprowadzenie zakazu używania wyrobów pirotechnicznych, w tym fajerwerków hukowych, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt. Zakaz miałby objąć wyroby pirotechniczne z kategorii F2 i F3, charakteryzujące się hałasem aż do 190 decybeli. Eksplozja wyrobów pirotechnicznych, uwalnia ponadto szkodliwe dla zdrowia cząsteczki, takiej jak drobny pył (PM10), który jest toksyczny nie tylko dla zwierząt, ale również dla ludzi.
Projekt zakłada, że w przypadku złamania przepisów dotyczących tego, jak można legalnie używać fajerwerków, zostaniemy ukarani mandatem do 5 tys. zł, karą aresztu lub ograniczenia wolności. Co więcej, sąd może nałożyć dodatkową nawiązkę w wysokości do 5 tys. zł na rzecz ochrony zwierząt.
Jedynymi podmiotami wyłączonymi spod ww. zakazu, mają być przedsiębiorcy, jednostki naukowe, działające na podstawie przepisów ustawy dnia 21.06.2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego oraz podmioty uprawnione do używania wyrobów pirotechnicznych widowiskowych na podstawie odrębnych przepisów.
Projekt ustawy jest już po pierwszym czytaniu w Sejmie i – zgodnie z decyzją sejmowej większości – został skierowany do dalszego procedowania.
grudzień 2024 r.
