AKTUALIZACJA:
Na moment pierwotnej publikacji postu wprowadzenie systemu kaucyjnego było planowane na 1 stycznia 2025 r. Ustawodawca zdecydował jednak o jego przesunięciu na 1 października 2025 r. Tym samym publikuję aktualizację wpisu:
Wprowadzenie obowiązkowego systemu kaucyjnego wynika z nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (dalej jako: “ustawa kaucyjna”) , wdrażającej do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (Dz. Urz. UE L 155 z 12.06.2019, str. 1), zwanej dalej „dyrektywą SUP”.
W art. 9 powyższej dyrektywy jest zawarty obowiązek zapewnienia selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych powstałych z butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do trzech litrów wraz z ich zakrętkami i wieczkami na poziomie 77% w 2025 r. oraz 90% w 2029 r.
W celu zapewnienia wskazanych powyżej poziomów zbierania i segregacji odpadów powstałych z opakowań, przewidziano wprowadzenie systemu kaucyjnego obejmującego opakowania na napoje z tworzyw sztucznych.
Jak działa system kaucyjny?
Zgodnie z ustawą kaucyjną, wprowadzającą system – rozumie się przez niego system, w którym przy sprzedaży produktów w opakowaniach na napoje jednorazowego albo wielokrotnego użytku, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy, będących napojami, pobierana jest kaucja, która jest zwracana użytkownikowi końcowemu w momencie zwrotu odpowiednio opakowania objętego systemem kaucyjnym albo odpadu opakowaniowego powstałego z opakowania objętego systemem kaucyjnym.
Duże sklepy, o powierzchni pow. 200 metrów kwadratowych, będą miały obowiązek odbierać puste opakowania, a pozostałe placówki handlowe (o mniejszej powierzchni) będą mogły dobrowolnie przystąpić do systemu i odbierać opakowania objęte kaucją.
Systemem kaucyjnym zostaną objęte butelki plastikowe i inne opakowania plastikowe o pojemności do 3 litrów, butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowe puszki o pojemności do 1 litra. Do opakowań doliczona zostanie kaucja, której wysokość zostanie określona w rozporządzeniu. Kaucja będzie zwracana przy zwrocie opakowań w sklepie bez konieczności okazania paragonu. Nieodebrana kaucja zostanie przeznaczona na finansowanie systemu kaucyjnego oraz recykling opakowań.
System kaucyjny: zasady
W Polsce system kaucyjny będą tworzyć przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu opakowania. Będą oni powoływać operatora (podmiot reprezentujący), odpowiedzialnego za wdrożenie i prowadzenie systemu. Przepisy nie określają liczby takich podmiotów, tym samym dopuszcza się możliwość utworzenia dwóch lub więcej systemów.
Operator będzie mógł zacząć funkcjonować po uzyskaniu zezwolenia, wydanego przez ministra właściwego do spraw klimatu w drodze decyzji. Natomiast wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie zorganizowanego systemu kaucyjnego podmiot reprezentujący jest obowiązany złożyć minimum 6 miesięcy przed planowanym uruchomieniem systemu. Podmiot reprezentujący wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje objętych wprowadzeniem systemu kaucji, będzie składał coroczne sprawozdanie za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).
Wprowadzający produkty w opakowaniach, będą w ramach systemu obowiązani do sfinansowania co najmniej:
1) selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych w celu osiągania wymaganych poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych;
2) odbierania opakowań i odpadów opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym;
3) transportu opakowań do wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje oraz odpadów opakowaniowych do zakładu przetwarzania;
4) prowadzenia ewidencji i sporządzania sprawozdań;
5) rozliczania kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowania wypłat kaucji dla użytkowników końcowych;
6) finansowania kosztów zbiórki odpadów i odpadów opakowaniowych przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego i hurtowego oraz inny punkt zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych objęte systemem kaucyjnym.’
Opłata produktowa
Jeśli przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach nie utworzą systemu lub nie osiągną wymaganych poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów, będą musieli zapłacić opłatę produktową.
Opłatę liczy się w sposób opisany w załączniku nr 2 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Dodatkowo wprowadzający, którzy nie będą uczestniczyć w systemie kaucyjnym, będą obowiązani, w ramach sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami, do przekazywania, za pośrednictwem systemu BDO, informacji o masie opakowań, w których zostały wprowadzone do obrotu napoje, z podziałem na poszczególne rodzaje opakowań objętych systemem kaucyjnym. Takie samo sprawozdanie, w imieniu każdego wprowadzającego uczestniczącego w ramach systemu kaucyjnego, będzie składał podmiot reprezentujący.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów w zakresie systemu kaucyjnego został powierzony wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska.
System kaucyjny: termin
System ma zostać wprowadzony w Polsce 1 października 2025 r.
styczeń, 2024
