Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i plan ogólny gminy to podstawowe akty planowania przestrzennego. Mają one znaczenie dla właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości położonych w danym obszarze. Ich uchwalenie rodzi daleko idące konsekwencje.
MPZP i plan ogólny a inne akty
Skutkiem wejścia w życie planu miejscowego jest utrata mocy obowiązującej innych planów miejscowych – w całości albo w części – w zależności od zasięgu terytorialnego ich obowiązywania.
Wejście w życie planu ogólnego nie wpływa na uchwalone już plany miejscowe. Nie powoduje utraty ich mocy obowiązującej. Jest to zasada ogólna i nie dotyczy wyłącznie skutków związanych z wejściem w życie pierwszego planu ogólnego w gminie. Prawodawca lokalny nie jest również zobowiązany do dostosowania obowiązujących planów miejscowych do ustaleń planu ogólnego. Dopiero w przypadku ich zmiany wymagana będzie zgodność z planem ogólnym.
Utrata mocy obowiązującej dotychczasowego planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia aktów administracyjnych, co stanowi normatywny wyraz ochrony praw nabytych. Regulacja zabezpiecza sytuację prawną inwestorów, którzy uzyskali ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, umożliwiając realizację zamierzenia budowlanego, niezależne od ustaleń nowego planu miejscowego. Przedstawiona zasada nie ma jednak zastosowania do decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
Zasadniczo także nowe przepisy przestrzenne nie zmieniają dotychczasowego zagospodarowania. Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem.
Zmiana zagospodarowania terenu
Jeżeli jednak właściciel (użytkownik wieczysty) zmienia zagospodarowanie w sposób sprzeczny z ustaleniami planistycznymi, wójt (burmistrz, prezydent miasta) może wydać decyzję administracyjną o zakazie zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem. Pomimo że ustawodawca posługuje się w komentowanej regulacji zwrotem „może”, to należy stwierdzić, że wydanie decyzji zakazującej jest obowiązkiem organu wykonawczego w razie stwierdzenia takiej sprzeczności.
Konsekwencje finansowe uchwalenia MPZP
Uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego może rodzić następujące skutki finansowe:
a) roszczenia odszkodowawcze właściciela/użytkownika wieczystego (obniżenie wartości nieruchomości)
b) roszczenie właściciela/użytkownika wieczystego o wykup nieruchomości (ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości)
c) zaoferowanie właścicielowi/użytkownikowi nieruchomości zamiennej (obniżenie wartości nieruchomości, ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości)
d) opłata planistyczna na rzecz gminy w przypadku sprzedaży nieruchomości (wzrost wartości nieruchomości)
październik, 2024 r.
