W praktyce samorządowej oraz w sporach z mieszkańcami często pojawia się pytanie, czy gmina jako właściciel drogi wewnętrznej ma obowiązek usunięcia drzew rosnących w pasie takiej drogi, szczególnie, gdy utrudniają one przejazd lub stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa poruszających się osób.
Droga wewnętrzna
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wskazuje się, iż drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi. Tym samym drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi. Oznacza to, że nie mają do nich zastosowania wszystkie obowiązki przewidziane dla zarządców dróg publicznych (gminnych, powiatowych czy wojewódzkich).
Droga wewnętrzna może stanowić zarówno własność gminy, osoby prywatnej lub innego podmiotu.
Obowiązki właściciela drogi wewnętrznej
W przypadku dróg wewnętrznych zastosowanie mają przede wszystkim przepisy prawa cywilnego. Zgodnie z art. 415 Kodeksu cywilnego, odpowiedzialność właściciela nieruchomości może powstać, jeżeli poprzez zaniechanie doprowadzi on do powstania szkody.
Tym samym gmina jak i inny podmiot będący właścicielem drogi wewnętrznej powinien dbać o jej stan w takim zakresie, aby nie stwarzała ona zagrożenia dla użytkowników. Jeżeli drzewa rosnące na drodze lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie są chore, pochylone lub w inny sposób realnie zagrażają bezpieczeństwu (np. grożą przewróceniem), brak reakcji gminy może prowadzić do jej odpowiedzialności odszkodowawczej.
Nie ma natomiast bezwzględnego obowiązku usuwania wszystkich drzew tylko dlatego, że znajdują się w pasie drogi wewnętrznej.
Ograniczenia wynikające z ustawy o ochronie przyrody
Usunięcie drzew podlega przede wszystkim przepisom ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Co do zasady, wycinka drzew wymaga uzyskania stosownego zezwolenia, nawet jeśli drzewo rośnie na nieruchomości należącej do gminy.
Gmina nie ma obowiązku „na żądanie” mieszkańców usuwać drzew z drogi wewnętrznej. Gmina jako właściciel może wystąpić do właściwego miejscowo starosty o zezwolenie na usuniecie drzew, nie jest zobowiązana do wycinki na samo żądanie mieszkańców, bez istnienia obiektywnych przesłanek oraz bez odpowiedniego zezwolenia, jeżeli jest ono wymagane.
Styczeń, 2026 r.
