Niejednokrotnie w przypadku planowania nowej inwestycji lub porządkowania nieruchomości – czy to w związku z prowadzoną działalnością, czy też prywatnie, pojawia się potrzeba usunięcia drzew lub krzewów. Warto mieć świadomość, że czynność ta wymaga dokonania stosownych czynności przewidzianych prawem. Odpowiedzialność za niedotrzymanie procedur ma charakter finansowy. Co zrobić aby uniknąć administracyjnej kary pieniężnej?
Uzyskaj zezwolenie lub dokonaj zgłoszenia
Zasadniczo usunięcie drzewa wymaga uzyskania zezwolenia właściwego organu (wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków – wojewódzkiego konserwatora zabytków). Wyjątki od powyższej zasady zostały enumeratywnie wyliczone w art. 83f ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2023 r. poz. 1336 ze zm., dalej jako: „u.o.p.”). Przykładowo, zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., przepisów wymagających uzyskania zezwolenia. nie stosuje się do drzew, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać jedynie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, wówczas gdy obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:
– 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego,
– 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
– 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 83f ust. 4 u.o.p.).
Organ w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio: nazwy gatunku drzewa, obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo posiada kilka pni – obwodu każdego z tych pni, z kolei jeśli drzewo nie posiada pnia – obwodu pnia poniżej korony drzewa. Po dokonaniu oględzin organ w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 83f ust. 8 u.o.p.).
Opłata za usunięcie drzewa
Co do zasady posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa, naliczane w zezwoleniu na usunięcie drzewa, przy czym nie nalicza się opłat za usunięcie drzew, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie (art. 84 ust. 1 i 2 oraz art. 86 ust. 1 pkt 1 u.o.p.). Warto jednak mieć świadomość, że jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę na podstawie ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ nakłada na właściciela nieruchomości, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa.
Nasadzenia zastępcze lub przesadzenie
Organ może także uzależnić wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa od przesadzenia tego drzewa albo wykonania nasadzeń zastępczych.
W takim przypadku organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych.
Stosownie do art. 84 ust. 4 u.o.p., jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa zachowały żywotność po upływie okresu trzyletniego lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew podlega umorzeniu. Natomiast jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa, albo część z nich, nie zachowały żywotności po upływie okresu trzyletniego (lub oczywiście przed upływem tego okresu), z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew, które nie zachowały żywotności.
Kary finansowe za wycięcie drzewa bez zezwolenia
Jeśli naruszono wskazane powyżej obowiązki organ wymierza administracyjną karę pieniężną. Ma to miejsce, w przypadku, gdy:
– usunięto drzewo lub krzew bez wymaganego zezwolenia,
– usunięto drzew lub krzew bez zgody posiadacza nieruchomości,
– zniszczono drzewo lub krzew,
– uszkodzono drzewo przy wykonywaniu prac w obrębie korony drzewa,
– usunięto drzewo pomimo sprzeciwu organu,
– usunięto drzewo bez dokonania zgłoszenia (gdy było wymagane).
Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna. Termin płatności kar odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (jeśli drzewo będzie żywe po tym okresie, kara będzie umorzona). Kara pieniężna jest stosunkowo wysoka – ustala się ją zasadniczo w wysokości dwukrotności opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, dlatego też warto dochować formalności, o których mowa w ustawie o ochronie przyrody.
stan prawny: kwiecień 2024 r.
