Wspólnik spółki z o.o. ma możliwość zbycia swojego udziału w spółce. Udział jako prawo o charakterze majątkowym jest prawem zbywalnym. W związku ze zbyciem udziału następuje zmiana w zakresie podmiotowym. Zbycie udziału wpływa na zmianę członkostwa, nie ma natomiast wpływu na samą spółkę.
Przedmiot, forma i właściwości zbycia udziału
Zgodnie z art. 180 Kodeksu Spółek Handlowych przedmiotem zbycia może być udział, część udziału bądź jego ułamkowa część. Część udziału może być zbyta jeśli umowa spółki przewiduje taką możliwość.
Zbycie udziału wymaga zachowania odpowiedniej formy prawnej, zgodnie z KSH będzie to forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi. Nie zachowanie wskazanej formy właściwej dla zbycia udziałów, czyni taką czynność nieważną. Zawarcie umowy w formie aktu notarialnego również spełnia wymogi tej formy prawnej.
Skuteczne zwarcie umowy zbycia udziałów wymaga zawiadomienia spółki o przejściu udziału, jego części lub ułamkowej części udziału na inną osobę. Strony umowy zawiadamiają spółkę, przedstawiając dowód przejścia udziału.
Należy podkreślić, iż przejście udziału, jego części lub ułamkowej części udziału jest skuteczne wobec spółki od chwili, gdy spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o tym wraz z dowodem dokonania czynności.
Umowa zbycia udziałów
Zawarcie umowy zbycia udziałów w spółce z o.o. powinno nabrać formalnego charakteru. Umowa powinna w sposób szczegółowy określać strony umowy. W umowie powinny znaleźć się zobowiązania stron do zbycia udziałów, w oznaczonej liczbie, wartości a druga ze stron powinna zobowiązać się do nabycia tych udziałów oraz zapłacie ceny.
Warto, aby umowa zbycia zawierała również oświadczenia każdej ze stron co do tego czy udziały są w jakikolwiek sposób obciążone, czy w dalszym ciągu pozostają nieuregulowane zobowiązania związane z udziałami wobec spółki.
Niezbędnym także, jest określenie czy spółka wyraziła zgodę na zbycie udziałów, jak również ustalenie terminu na powiadomienie spółki o przejściu udziałów.
Zgoda na zbycie udziału w spółce z o.o.
Umowa spółki może wprowadzać pewne ograniczenia, związane z obrotem i zbyciem udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym samym zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki bądź sformułować inny zakres ograniczenia.
Zgoda jest oświadczeniem woli, wyrażającym przyzwolenie na zbycie udziałów, taka kompetencja przysługuje zazwyczaj zarządowi spółki, jednak umowa spółki może w tym zakresie wprowadzać swoiste rozwiązania.
Zgoda powinna zostać udzielona nabywcy bądź zbywcy, w formie pisemnej. W przypadku braku wyrażenia zgody, sąd rejestrowy może pozwolić na zbycie, jednak w takim przypadku muszą istnieć ważne powody.
Należy podkreślić, iż zawarcie umowy zbycia udziałów spółki z o.o. bez zyskania zgody, jest czynnością bezskuteczną, nie wywołującą skutków prawnych. Co również podkreśla Sąd Najwyższy w wyroku II CRN 60/93 Umowa zbycia udziałów, zawarta bez zezwolenia spółki z o.o. (do udzielenia, którego właściwe jest zgromadzenie wspólników), stanowi czynność bezskuteczną, i to zarówno wobec spółki, jak i w stosunkach między stronami. Umowa taka może stać się skuteczna dopiero wtedy, gdy stosowne zezwolenie zostanie udzielone.
Odpowiedzialność nabywcy udziału
W związku ze zbyciem udziałów nabywca przejmuje i wstępuje we wszystkie prawa wynikające z nabytego udziału. Nabywca udziału ponosi solidarną odpowiedzialność ze zbywcą wobec spółki za niespełnione świadczenia należne spółce ze zbytego udziału, najczęściej chodzi o dopłaty wspólników wobec spółki. Jednakże odpowiedzialność wspólnika jest ograniczona w czasie, tym samym po upływie 3 letniego terminu, wszelkie świadczenia ulegają przedawnieniu.
Czerwiec, 2024 r.
