Prognoza oddziaływania na środowisko stanowi element procesu planowania przestrzennego. Jej celem jest określenie potencjalnych skutków, jakie mogą wynikać z realizacji ustaleń projektu planu ogólnego dla środowiska. Prognoza jest częścią projektu planu, która zapewnia utrzymanie równowagi przyrodniczej zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Podstawa prawna
Obowiązek sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko ustaleń projektu planu ogólnego gminy wynika z art. 51 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Prognoza jest częścią postępowania w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, obowiązkowo przeprowadzanego m.in. dla projektów aktów planowania przestrzennego, wyznaczających ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Prognoza musi analizować i oceniać przewidywane znaczące oddziaływania na różnorodne komponenty środowiska – w tym różnorodność biologiczną, ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, krajobraz, klimat, zasoby naturalne oraz dobra kulturowe. Zgodnie natomiast z art. 13i pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prognozę oddziaływania na środowisko sporządza organ opracowujący projekt planu ogólnego gminy.
Zakres i cel prognozy
Prognoza tworzona na potrzeby planu ogólnego ma charakter strategiczny. Jej zadaniem jest identyfikacja oraz ocena wpływu projektowanych rozwiązań planistycznych na środowisko przyrodnicze, a także ocena skuteczności przyjętych rozwiązań. Sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne dla każdego planu ogólnego, o ile projekt planu nie uzyska odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wynikającego ze stosownego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Analizie i ocenie podlega projekt planu wraz z rysunkiem, będącym załącznikiem graficznym do planu ogólnego. Analiza obejmuje m.in.: analizę istniejącego stanu środowiska, identyfikację problemów środowiskowych, ocenę ustaleń planu ogólnego pod kątem zgodności z przepisami prawa i zasadami ochrony przyrody. Prognoza musi uwzględniać potrzeby mieszkańców i inwestorów, a także wpływ planowanych działań na jakość życia – m.in. dostęp do infrastruktury, usług publicznych oraz terenów zielonych. Analizie podlegają wszystkie elementy ekosystemu, w tym:
– powietrze – źródła emisji, hałas komunikacyjny,
– woda – jakość wód powierzchniowych i podziemnych, gospodarka wodno-ściekowa,
– gleby – zanieczyszczenie i przydatność rolnicza,
– klimat lokalny – wpływ urbanizacji
– krajobraz i dziedzictwo kulturowe – ochrona walorów estetycznych i historycznych przestrzeni.
Istotne informacje zawarte w prognozie
Prognoza odziaływania na środowisko może przyjmować różny układ. Prognoza zawiera informacje o głównych celach, założeniach i powiązaniach z innymi dokumentami planu ogólnego oraz aktami międzynarodowymi, wspólnotowymi, krajowymi, regionalnymi czy lokalnymi. Ważne, żeby prognoza zawierała opis istniejącego stanu środowiska w oparciu o położenie gminy, budowę geologiczną oraz ukształtowanie terenu, panujące warunki klimatyczne, wody powierzchniowe i podziemne, warunki glebowe, faunę i florę obszaru, zasoby krajobrazowe i kulturowe, obszary chronione, a także dokonano oceny odporności środowiska na degradację i zdolności do regeneracji czy określenie wpływu projektu na obszary Natura 2000 ani inne tereny chronione.
Odpowiedzialne kształtowanie przestrzeni poprzez właściwy dobór stref planistycznych, ochronę cennych obszarów i zastosowanie nowoczesnych technologii minimalizujących emisje stanowi fundament dla harmonijnego współistnienia człowieka i przyrody.
Październik, 2025 r.
